Page content

article content

Beelddenken en faalangst gaan vaak hand in hand

Beelddenken en faalangst gaan vaak hand in hand.

Beelddenkers ontwikkelen sneller faalangst, hoe komt dat?

Beelddenken en faalangst zien we vaak samengaan omdat een beelddenker anders leert; een beelddenker leert overwegend vanuit zijn rechterhersenhelft.

Een beelddenker ontwikkelt sneller faalangst door zijn manier van informatieverwerking.
De linker- en rechterhersenhelft hebben ieder hun eigen specifieke eigenschappen.
Beelddenken werkt voornamelijk vanuit de rechterhersenhelft, maar heeft wel de linkerhersenhelft nodig om optimaal te functioneren. En omgekeerd werkt taaldenken voornamelijk uit de linkerhersenhelft, maar heeft de rechterhersenhelft nodig om optimaal te functioneren.

wat is faalangst

Als metafoor gezien, kunnen we de volgende indeling maken:

Linkerhersenhelft is gericht op:

Rechterhersenhelft is gericht op:

AnalyseGeheel
Auditieve informatieVisuele informatie
TaalBeeld
Tijd en volgordeAssociatief

Beelddenken noemen we in de wetenschap de visuele cognitieve stijl.

Beelddenken is een cognitieve stijl die voornamelijk vanuit de rechterhersenhelft werkt.

Wat betekent een cognitieve stijl?

Een cognitieve stijl geeft de manier aan waarop mensen denken, leren, waarnemen, informatie verwerken en problemen oplossen. Het is een aspect van iemands persoonlijkheid.

Wat gebeurt er bij faalangst?

Bij faalangst neemt de linkerhersenhelft de leiding. Dit betekent dat we bij (faal)angst gericht zijn op details en we niet meer het geheel overzien. En dat is nou net wat een beelddenker nodig heeft. Hij leert vanuit het geheel, maar bij faalangst neemt de linkerhersenhelft de leiding. Dus de beelddenker is het overzicht kwijt. De beelddenker is niet alleen het overzicht kwijt. Hij kan geen informatie meer verwerken op zijn eigen wijze. Daardoor zien we veel kinderen faalangst ontwikkelen die voornamelijk leren vanuit het rechterhersenhelft, het beelddenken. Beelddenken en faalangst gaan dus niet samen, de faalangst zal groter worden omdat leren niet meer lukt!

Je ziet een ongeluk en dan...

...ben je meteen gericht op het slachtoffer en vergeet de omgeving. Je bent gericht op details en verliest het geheel (de omgeving) uit het oog. Je handelt vanuit je linkerhersenhelft. Terwijl een beelddenker juist vanuit het geheel wil handelen. Maar dat lukt onder stress niet meer! De beelddenker is zichzelf letterlijk en figuurlijk kwijt!

faalangst en beelddenken

Wetenschappelijk onderzoek

Uit wetenschappelijk onderzoek kwam naar voren dat de linkerhersenhelft de leiding neemt bij (faal)angst. We zijn onder stress en angst gericht op details en overzien het geheel niet meer.
Het National Institute of Mental Health bij Washington DC heeft onderzoek gedaan naar de werking van het brein en (faal)angst. De neuroloog Ahmad Hariri (2002) heeft dit onderzoek geleid.
Bij dit onderzoek is gebruikgemaakt van een fMRI (functionele Magnetic Resonance Imaging). Een fMRI kan beelden vangen van een brein in actie. Personen binnen in de fMRI werden verschillende opdrachten gegeven om te kijken welke gebieden van het brein actief zijn bij een bepaalde opdracht.
Tijdens het onderzoek liet men personen naar beelden van scènes kijken. Met de fMRI werd gekeken welke gebieden van het brein actief waren bij het zien van beelden met geweren, zwaaiende slechteriken of vergelijkbare situaties. Het onderzoek liet zien dat de linkerhersenhelft de leiding neemt bij faalangst.

Wat is faalangst?

Laten we eerst eens kijken wat we precies onder faalangst verstaan.
Faalangst is de angst om te mislukken in situaties waarin iemand wordt beoordeeld of denkt te worden beoordeeld. En die angst werkt belemmerend.
Faalangstige kinderen ontwikkelen een denken vanuit een negatief zelfbeeld. De vrees om te mislukken staat centraal. Dit bepaalt hun denken. `Ik ben dom.` `Als ik maar tijd genoeg heb voor mijn toets.` `Als ik maar niet hardop moet voorlezen!` `Als ik maar weer geen onvoldoende haal!` `Als ze maar begrijpen wat ik zeg!`

Een beelddenker leert anders

Beelddenkers leren vanuit het geheel al associërend naar de kern. Dit gebeurt niet netjes op volgorde. Leerlingen die beelddenken gebruiken om hun informatie te verwerven en verwerken hebben het vaak lastig binnen ons talige onderwijs. Binnen ons onderwijs wordt voornamelijk taaldenken gebruikt; er wordt veel nadruk gelegd op volgorde en details en het verwerken van seriële informatie. Dit is nu juist de manier van denken waar beelddenkers moeite mee hebben.

taal en beelddenken

Details onderscheiden is moeilijk voor een beelddenker.

Een beelddenker werkt op overeenkomsten en vanuit het geheel. Een beelddenker zoekt niet naar verschillen. Beelddenken en faalangst zien we vaak samengaan binnen het onderwijs, omdat het onderwijs niet aansluit bij de manier van leren van beelddenkers.

Het lukt een beelddenkend kind niet goed meer om onder stress zijn voorkeursdenken te hanteren; vanuit het geheel, het overzicht. Hij wordt gedwongen door de stress zich op de details te richten. Het kind blokkeert nog meer… De faalangst is ontstaan!

Binnen het onderwijs ontwikkelt een beelddenker sneller faalangst.

Beelddenkers zijn gevoelig voor faalangst door hun andere manier van leren, werken en communiceren binnen de school.
Dit is vooral toe te schrijven aan het feit dat iemand bij faalangst automatisch zijn linkerhersenhelft inschiet. En de beelddenker heeft zijn rechterhersenhelft nodig om te leren!! Hij verliest het overzicht en is zichzelf niet meer.

Wat kunnen we doen bij faalangst?

Het E-book STERKerSTAAN de spil bij faalangst

geeft veel praktische oefeningen die zijn gebaseerd op het Basis Balans Model. Bij een goede Basis Balans ontwikkelt het kind zelfvertrouwen, een juist zelfbeeld, zijn talenten, mentaal sterk te staan en een optimale samenwerking van de hersenhelften.
Auteur: Anneke Bezem M.Sc.

E-book STERKerSTAAN de spil bij faalangst direct aanvragen.

beelddenken en faalangst

Wat kunnen leerkrachten doen?
We verzorgen ook de tweedaagse opleiding  Faalangstreductietrainer voor leerkrachten, kindercoaches, studiebegeleiders en andere begeleiders.
De opleiding is gevalideerd door registerleraar.

Pinkelen

Tot slot een korte, effectieve  oefening om de hersenhelften te laten samenwerken, zodat faalangst minder kans krijgt.

beelddenken en faalangst

Hoe gaat de oefening Pinkelen?

De oefening gaat als volgt: Het kind tikt beurtelings met de duim: de wijsvinger, de middelvinger, de ringvinger en de pink aan. En weer terug: tik de ringvinger, de middelvinger en de wijsvinger aan. Deze oefening wordt een aantal keren achter elkaar gedaan met beide handen tegelijk. Zie de foto.

Ik wens onze beelddenkers een ontspannen schooltijd zonder faalangst!

Beelddenken en faalangst

Anneke Bezem

Wat is beelddenken? Lees meer…